DE KATWIJKSCHE POST

DONDERDAG 4 NOVEMBER 2010

Giacomo Puccini kennen we van overrompelende opera’s als Madàme Butterfly, Tosca en Tulandot. Minder bekend is zijn Messa a quattro voci, beter bekend als Messs di Gloria, een jeugdwerk dat in de vergetelheid raakte en in1951 pas weer opdook. Sindsdien staat het op de lessenaars van menig koor. Katwijks Christelijke Oratorium Vereniging (COV) Excelsior koos het uit om het jubileumconcert mee te beginnen.

Door Adri van Beelen

Een mis waarvan het gloria zo lang en uitbundig is. dat dit zijn uiteindelijke naam aan het werk gaf. Bij Excelsior stond het ooit eerder op het programma. Hoe goed de discipline binnen de stemmen is valt meteen te horen in de eerste delen. Verrassend is hoe het koor de grote lijnen vasthoudt, zodat de uitgevoerde compositie een organisch geheel blijft en niet verbrokkelt, een gevaar dat in dit soort werken altijd op de loer ligt. Dirigent Wim van
Herk weet dat te bewerkstelligen met zijn betrokken manier van musiceren. Dat slaat over op de koorleden en werpt hoorbaar zijn vruchten af. Bij de woorden Qui tollis percate mundi klinkt het koor bijna hallucinerend. Zinderend gaat het naar het einde van het Gloria. Een meesterlijk afgerond geheel. Bij het credo heldere en zuivere hoogte, al is het koor plots een tikkeltje iel in et resurexit tertia die. Maar die fragiliteit heeft ook iets aandoenlijks. Alsof het allemaal ter plekke ontstaat.

Bij het sanctus is merkbaar dat de samenvoeging met orkest altijd weer even wennen is. Aarzelend is de s klank van de inzet. Maar een mooi moment is daarna weer het bijna verpletterende Hosanna in excelsis. Rober Luts is prachtig en helder met zijn sonore. lyrische tenor. Puccini heeft zijn weg weer gevonden naar het Katwijkse publiek met deze opera-achtige mis. Misschien zou Excelsior eens moeten denken aan een opera concertante, al wordt dat waarschijnlijk te duur en is het aandeel van het koor dan kleiner.

Na de pauze is hel de beurt aan componist Ralph Vaughan Williams met zijn Five Mystical Songs, stuk voor stuk juweeltjes van orkestrale liedkunst. In dit werk kan bariton Martijn Sanders schitteren. Maar vooral de samenzang met het koor is indrukwekkend. Rise heart thy Lord is risen, dat is zo’n rilling-gevende binnenkomer. En ook de manier waarop het koor zacht neuriënd inzet, zoals in I got me flowers bij de regels Can there be any day but this en groots eindigt met There is but one and that one ever.

Liederen die tot in de ziel tasten, aangrijpend uitgevoerd door koor, orkest en bariton En uiteindelijk alleen maar zo’n eenheid zijn dankzij de van rijpheid getuigende leiding van deze dirigent. Een uitvoering om in te lijsten.

Het Gloria van John Rutter is dat ook, hoewel weer anders, want veel moderner. Maar zó meeslepend krijg je het niet vaak. Hier heeft het koor weliswaar keihard aan moeten werken, maar het resultaat is er naar. Vanaf het imponerende eerste deel tot aan het Amen van het derde deel zit het publiek op het puntje van zijn stoel.

Chapeau ook voor de strijkers en blazers (vooral het koper) van RBO Sinfonia die aan de zware eisen van deze werken volledig hebben voldaan. Hier klonk een symfonieorkest in optima forma. En zo eindigde deze gedenkwaardige avond met - nu al - een verlangen naar het eerstvolgende concert van COV Excelsior. ln een nieuwe eeuw.

Jubileumconcert t.g.v het 100-jarig bestaan van Christelijke Oratorium Vereniging Excelsior. In de Dorpskerk van Katwijk aan den Rijn. M.m.v RBO Synfonia o.l.v Wim van Herk, Robert Luts, (tenor) en Martijn sanders (bariton). Werken van Puccini, Vaughan Williams en Rutter.

Gehoord op vrijdag 29 oktober 2010

Koninklijke erepenning voor COV Excelsior

Voor de pauze van het jubileumconcert beklimt burgemeester Jos Wienen de preekstoel van de Dorpskerk. Hij draagt zijn ambtsketen en zal dus iets officieels gaan verrichten. De koorleden, die nog aan het bijkomen zijn van wat zij zojuist hebben gegeven in Puccini's Messa di Gloria kijken gespannen omhoog in afwachting van wat gaat komen.
'Het heeft Hare Majesteit behaagd...', zegt de burgervader op plechtige toon. We zijn hier op het feestje van een honderdjarige, dus we vermoeden al wat Wienen gaat mededelen. Op zijn minst een lintje of een blijk van waardering... Het is mooier dan dat! Excelsior krijgt een Koninklijke erepenning ter ere van het 100-jarige bestaan van de vereniging. En niet
alleèn voor het doorstaan van die eeuw, maar vooral voor wat er in die eeuw gepresteerd is.

En dat is niet gering. In 1928 werd er voor het eerst een oratorium uitgevoerd: 'Die Schöpfung’ van Haydn, begeleid door een pianist. Daarna volgden ook andere oratoria, met name 'Elias' van Mendelssohn was populair bij het koor. Na 1960 werd de muzikale horizon breder. Naast componisten als Bach (Johannes Passion), Beethoven, Brahms, Bruckner, Händel, Mozart en Puccini werden ook Dvorák, Janácek, Bartok, Britten en Honegger (Le Roi David) op de lessenaar gezet. Moderne Engelse componisten als Benjamin Britten, John Rutter en Douglas Coombes kregen bij Excelsior een plaats in het repertoire. Hoogtepunten waren onder meer het concert van november 2001 in de Noordwijkse Grote of Sint Jeroenskerk waar Excelsior samen met het Randstedelijk Begeleidings Orkest het Gloria van Francis Poulenc en het Requiem van Maurice Duruflé uitvoerde. En het concert van januari 2004 in de Dorpskerk van Katwijk aan den Rijn, waar Excelsior naast het Requiem van Mozart ook twee onbekende Stabat Maters van Schubert zong.

Burgemeester Wienen prijst het koor voor zijn verdienste voor de Katwijkse samenleving en zijn onweerstaanbare aantrekkingskracht. 'Jullie hebben kennelijk iets waardoor mensen bij jullie blijven. Kijk naar de trouwe dirigenten, zoals Wim van Herk, die nu al dertig jaar aan het koor verbonden is'.
Na afloop van zijn speech reikt de burgemeester de koninklijke erepenning uit aan een trotse voorzitter Jasper de Kogel.

In elk geval bewijst de uitvoering van vanavond, dat zo’n concert een feest kan zijn.