Recensie: Requiem Verdi (Messa da Requiem)
18 november 2005
Grote of St. Jeroenskerk te Noordwijk.

Inhoud:
- Recensie Leidsch Dagblad
- Recensie Katwijksche Post

Illustratie door Joop van Egmond

Recensie Leidsch Dagblad
Excelsior laat emoties aan den lijve ondervinden

muziek/recensie

Jubileumconcert C.O.V. Excelsior o.l.v.
Wim van Herk, m.m.v. Marjorie
Ginczinger (sopraan), Margareth
Beunders (alt), Marten Smeding (te-
nor), Nanco de Vries (bariton) en het
Randstedelijk Begeleidings Orkest.
Gehoord: 18/11. Grote of St. Jeroens-
kerk, Noordwijk.

In een boordevolle San Marco in Milaan anno 1873 voerde Guiseppe Verdi zijn Messa di Requiem voor het eerst uit. Hij componeerde deze mis ter nagedachtenis van een vriend. Van dit imposante Requiem dat een scala aan gevoelens uitbeeldt, wordt vaak gezegd dat Verdi het nooit bedoeld heeft als een officieel religieus werk. En Wim van Herk, 25 jaar dirigent van (Katwijks) C.O.V 'Excelsior' kiest nu juist voor dit Requiem om zijn jubileum luis- dat maar liefst 95 jaar bestaat, dus ook wat te vieren heeft. Een Requiem waar met name het 'Dies Irae' als een vuurrode draad doorheen loopt.
O dag van Toorn, die de wereld tot as zal doen vergaan; verre van een feestelijke tekst. Zeker bij Verdi gaan hier alle sluizen open, slaat het hellevuur je tegemoet, striemen de doemwoorden verzwelgt de onderwereld, overheerst angst. Excelsior met het Randstedelijk Begeleidingsorkest en vier bevlogen solisten laten ons al deze hoog oplaaiende emoties welhaast aan den lijve ondervinden, maar ook de stilte voor de storm. Het koor is in staat om

suizend als een lichte bries te zingen; lieflijk en lichtvoetig, maar ook breeduit als één enorm beangstigend harde bazuinstoot in het 'Rex tremendae majestatis'. Het Randstedelijk verandert regelmatig in een baaierd van vuur, met gloeiende trombones, denderende hoorns, met helle fluiten. Strijkers zweven, sidderen, overweldigen, de contrabas donkert dreigend en plukkend, de pauken en de grote trom zijn het kloppende, bonkende geweten.
Het Randstedelijk haalt alles uit de kast om angst, schuld en bede muzikaal te uiten. Alle solisten doen hun uiterste best om het drama ten volle te doen beleven. Ofschoon Marten Smeding de bodem van emotie oprecht probeert te bereiken, gebruikt hij daar soms te zware middelen voor; té heftige fortissimi of aangezwengelde vocalen. In diepe kleuren slingeren de vier stemmen om elkaar heen, betrokken, vol innerlijke kracht en grote draagwijdte in het Lux Aeterna.
Tot slot iets over het Lacrymosa, een welluidend, puur zangerig 'lied' met meerdere gezichten: betraand, hartstochtelijk, biddend. Met dat (ver)gezicht voor ogen zweeft het koor, stijgen hobo en fluit het luchtruim in, fluisteren de violen hoopvol, zingt Margareth Beunders als de vogel Phoenix, bereikt Marjorie Ginczinger de zevende hemel. Voordat het overweldigende Amen doorbreekt.

Lidy van der Spek
Leidsch Dagblad


Recensie Katwijsche Post

Verdi’s Requiem door COV Excelsior
Weinig troostend, wel indrukwekkend
Ze hebben het er maar druk mee, bij ratoriumvereniging Excelsior. Het koor viert dit jaar niet alleen z'n 95-jarig jubileum, ook dirigent Wim van Herk beleeft een kroonjaar: hij staat al 25 jaar voor het koor. Voldoende reden voor een feestje, moet het bestuur gedacht hebben, en organiseerde drie
 jubileumconcerten. De eerste twee concerten werden al eerder dit jaar gegeven, rond Pasen en dodenherdenking. Om het  jubileumjaar af te sluiten, had Excelsior gekozen voor een groots project: het Requiem van de Italiaanse componist Giuseppe Verdi. Afgelopen vrijdag  vond  de  uitvoering plaats in de St. Jeroenskerk in Noordwijk.

Het jubilerende koor Excelsior - Katwijk

Het jubilerende koor Excelsior in de Noordwijkse St. Jeroenskerk. (Foto: Frans Roomer.)
Door Corine Rietveld

Waar de meeste concerten van Excelsior traditiegetrouw beginnen met een inleidend praatje van de voorzitter, bleef het dit keer opvallend stil. Waar was Jasper de Kogel? Bij dit jubileumconcert had zijn humoristische programma- toelichting zeker geen kwaad gekund.
Maar de  luisteraars moesten het doen met een schriftelijke uitleg in het begeleidende tekstboekje. Of iedereen dat ook daadwerkelijk las, was nog maar de vraag. Wat er op het podium te zien was, was minstens  zo interessant. Zo was er  een invasie van koperblazers, waarvan een aantal zich zelfs op het frontbalkon hadden  gepositioneerd. Al even  opvallend was de grote koorbezetting van zo'n 90 zangers. Ruim voldoende om een kerk te laten dreunen, zoals bewezen werd in de razenij van het 'Dies Irae' In het openingsdeel liet van Herk zijn koor nog vredig fluisteren, als lag er geen dood en oordeel op de loer. Dat werd wel even anders toen de solisten inzetten. Sopraan Marjorie Ginczinger bliksemde moeiteloos boven koor en orkest uit, met een stem waarvan de tranen je in de ogen sprongen. Margareth Beunders, bij Excelsior geen onbekende, zong de alt-partij met een theatrale
snik in haar stem. Met haar ouderwets aandoende vibrato leek het soms even of je Aafje Heynis hoorde zingen.

Dingent Wim van Herk speelde met het requiem alsof hij een opera dirigeerde: met veel gevoel voor theater. Hij liet het koor afwisselend uitbarsten in een woedende volksopstand, om daarna over te gaan op een zuiver en kwetsbaar a capella. Het Randstedelijk begeleidingsorkest bleef onder zijn leiding ongekend transparant. Spierballenvertoon kwam van de bassen, met een driftig rollend 'Rrrex tremendae'. Ook de tenoren, voor deze gelegenheid goed vertegenwoordigd, lieten stevig van zich horen.
Het Requiem van Verdi kent niet veel troostvolle momenten. De schaarse passages waarin het sterven en de angst even buiten beeld blijven, zoals het 'Sanctus', werden door Van Herk en consorten met evenveel ontzagwekend geweld neergezet als het Laatste Oordeel zelf. Iets meer vrolijkheid en nuancering was daar zeker niet verkeerd geweest. Ook de prestaties van de twee mannelijke solisten waren niet van constant niveau. Tenor Marten Smeding had van alle solisten de meest expressieve gezichtsmimiek, vergelijkbaar
met die van een enthousiaste doven- tolk. Helaas droeg zijn stem minder ver dan zijn gezichtsuitdrukkingen . Nanco de Vries zou met zijn zilverachtige stemgeluid een betere keus zijn geweest voor de tenor-partij, ware het niet dat hij al was ingehuurd als bas - een rol die hem in het lage register niet erg lekker leek te zitten.

Kritiek verstomde echter in de slotdelen 'Lux Aeterna' en 'Libera me', waar solisten, koor en orkest hun finest hour beleefden. Schallend koper en een feekserig uit de hoek komende Ginczinger maakten tot het laatste moment duidelijk dat de dood een buitengewoon ernstige aangelegenheid is. Zo'n afschrikwekkende boodschap is niet de meest gebruikelijke manier om een jubileum mee af te sluiten. Met Verdi's requiem leverde Excelsior een prestatie die misschien weinig troost bood, maar wel buitengewoon indrukwekkend was.

Gehoord: vrijdag 18 november 2005. Jubileumconcert COV Excelsior o.l.v. Wim van Herk. M.m.v. Majorie Ginczinger, Margareth Beunders, Marten Smeding, Nanco de Vries en het Randstedelijk Begeleidings
orkest.
Verdi - Requiem

Bron: Katwijksche Post dd 24 nov 2005