Recensie:
Requiem - John Rutter
25 maart 2005
Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).




Passieconcert voor patiënten en vrijwilligers LUMC door C.O.V Excelsior-Katwijk

Naast de professionele medische zorg is er in het Leidse ziekenhuis LUMC een Dienst Geestelijke Verzorging, die samen met een groot aantal vrijwilligers meeleeft met de patiënten en hun familie. Op Goede Vrijdag organiseert deze Dienst jaarlijks een passieconcert, dat gratis aan patiënten en belangstellenden wordt aangeboden. Dit jaar was daarvoor een beroep gedaan op de Christelijke Oratorium Vereniging “Excelsior” uit Katwijk.

Op het overdekte Boerhaaveplein in het ziekenhuis zong het koor begeleid door het Leidse Toonkunst Orkest en met medewerking van de sopraan Elma van den Dool het prachtige Requiem van de Engelse componist John Rutter. John Rutter werd in 1945 in Londen geboren, begon in de muziek als koorknaap en ontwikkelde zich op Clare College in Cambridge tot een van de belangrijkste Engelse componisten van kerkmuziek van de laatste tijd. Vooral zijn Requiem uit 1985 en zijn Magnificat uit 1990 worden steeds vaker in Nederland uitgevoerd, mede door de aansprekende, eigentijdse muziek die Rutter op deze oude teksten componeerde.
Het Requiem voerde Excelsior voor het eerst uit in de Latijnse versie in 1996 op het Korenfestival in Tripodia en een jaar later samen met het Magnificat in de Dorpskerk van Katwijk aan den Rijn. De muziek van Rutter wordt wel

vergeleken met de musicalcomposities van Andrew Lloyd Webber.
Wim van Herk staat al bijna 25 jaar als dirigent voor Excelsior. Hij zorgde ervoor, dat het koor zich ontwikkelde naar een verrassend hoog niveau. De programmering was voor zijn komst nogal gezapig, verder dan Bach, Brahms, Mendelssohn en Händel keek men niet.
Maar inmiddels heeft hij met Excelsior een traditie opgebouwd, waarin verrassende concerten worden gegeven. Vorig jaar nog twee onbekende Stabat Maters van Schubert, maar ook moderne composities van Honegger, Rutter, Britten en Coombes. De gelukkige omstandigheid, dat hij ook dirigent is van Toonkunst Orkest Leiden maakte een gezamenlijk optreden in het LUMC mogelijk.
Het talrijke publiek op bedden en stoelen en via de interne media op hun ziekenhuiskamer was getuige van een zeer sfeervolle uitvoering. Excelsior had ervoor gekozen om Rutters Requiem geheel in het Engels te zingen, wat de eenheid van het werk versterkte.
Bovendien benadrukte dit het feit, dat het geen klassiek Requiem betreft voor gebruik in een Rooms-katholieke eredienst. Rutter vertaalde zelf de Latijnse teksten, zoals de Anglicanen dat ook doen met andere klassieke sequenties, bijvoorbeeld het Magnificat en het Nunc Dimittis.
De liturgie voor Goede Vrijdag gedenkt het sterven van

Jezus Christus aan het kruis, en in de gezongen teksten bidt de gelovige om zowel in dit leven als in het hiernamaals vrede te mogen ervaren. Huiveringwekkend klinkt dan ook Psalm 130: “Out of the deep have I called unto Thee, o Lord!” Later zingt het koor echter vol vertrouwen Psalm 23: “The Lord is my shepherd”.
De orkestbegeleiding die Rutter schreef is soms heel ijl en doorzichtig, waardoor de koorstemmen weinig ondersteund worden door instrumenten. Des te verrassender kwamen de koorinzetten toch op de juiste manier.
Voor het optreden van Excelsior in het LUMC is in Katwijk niet veel publiciteit gemaakt, waardoor velen helaas iets gemist hebben. Maar Katwijkers krijgen nog een kans! Ook het Gemeentebestuur van Katwijk heeft de medewerking van Excelsior gevraagd voor het opluisteren van een viering.
Bij de Dodenherdenking op 4 mei in de Triumfatorkerk zal gezongen worden door Excelsior. Voor de kranslegging korte stukken van Mosonyi (Libera) en Brahms (Ihr habt nun Traurigkeit). Na de stille tocht wordt een herdenkingsconcert gegeven met o.a. Elegischer Gesang van Van Beethoven en opnieuw het Engelse Requiem van John Rutter. Het Toonkunst Orkest Leiden en de sopraan Wieke Ubels vullen Excelsior aan. Zangliefhebbers mogen dit eigenlijk niet missen!

Jasper de Kogel